سيد علي اكبر قرشي
238
قاموس قرآن ( فارسي )
غرض بر گشتن صورتها به پشت سر است . و يا غرض از وجوه ، بزرگان و از ادبار ناتوانان است يعنى بزرگان را مبدّل بنا توانان كنيم ، بقولى اين امر مال آينده است و يهود پيش از قيامت يكى از طمس و مسخ را خواهد ديد . ولى آنچه ما گفتيم از همه مطمئنتر است و مراد از طمس تغيير باطن و از * ( « نَلْعَنَهُمْ » ) * تغيير خلقت ظاهر و مسخ است و اللَّه اعلم . طمع : اميد . * ( « وَالَّذِي أَطْمَعُ أَنْ يَغْفِرَ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ » ) * شعراء : 82 . در مجمع فرموده : طمع علاقهء نفس است بنفع مظنون نظير آن است امل و رجاء و نقيض آن يأس است . * ( « وَمِنْ آياتِه يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفاً وَطَمَعاً » ) * روم : 24 . از جملهء آيات خدا آنست كه برق را بشما مىنماياند تا هم بترسيد و هم برحمت خدا اميدوار باشيد . طامّة : * ( « فَإِذا جاءَتِ الطَّامَّةُ الْكُبْرى . يَوْمَ يَتَذَكَّرُ الإِنْسانُ ما سَعى » ) * نازعات : 34 و 35 . طامّة از نامهاى قيامت است . و اصل آن غلبه و تجاوز است در مثل آمده : « جوى الوادى فطَّم على القرى » سيل جارى شد و قريه ها را زير آب گرفت . على هذا علت تسميهء قيامت بطامّة آنست كه بر هر چيز غلبه و برترى كند چنان كه بعنوان احاطه بر همه چيز فرموده : * ( « هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ الْغاشِيَةِ » ) * غاشية : 1 . كه غاشية بمعنى احاطه كننده و پوشاننده است . در نهايه اصل طم را كثرت و بزرگى گفته است : يعنى چون حادثهء بزرگ كه بر همه غالب است ، آيد آن روز انسان كار خود را ياد كند ، اين لفظ فقط يك بار در قرآن آمده است . طمن : اطمينان بمعنى سكون و آرامش خاطر است به نظر راغب آن آرامش خاطر بعد از پريشانى است * ( « قالُوا نُرِيدُ أَنْ نَأْكُلَ مِنْها وَتَطْمَئِنَّ قُلُوبُنا » ) * مائده : 113 . گفتند ميخواهيم از آن بخوريم و قلبمان آرام گيرد كه آمدن مائده ممكن است . * ( « قالَ أَ وَلَمْ تُؤْمِنْ قالَ بَلى وَلكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِي » ) *